Το Φυσικά εκ φύσεως δεν θεραπεύει ανίατες ασθένειες ούτε δίνει ιατρικές συμβουλές και ο χαρακτήρας του είναι καθαρά ενημερωτικός. Αυτό που κάνουμε είναι να μοιραζόμαστε με αγάπη και σεβασμό πληροφορίες, προσφέροντας και ανταλλάσσοντας γνώσεις. Καλή πλοήγηση!

Τρίτη, 23 Φεβρουαρίου 2016

Το κρίταμο(Crithmum maritimum), ο Θησέας, ο Μαραθώνας και η Εκάλη.



Στην πεδιάδα του Μαραθώνα ζούσε κάποτε ένας άγριος ταύρος που συνεχώς προξενούσε μεγάλες καταστροφές.

Κανείς όμως δεν τολμούσε να τον αντιμετωπίσει και γι’ αυτό οι κάτοικοι της περιοχής ζήτησαν από τον Θησέα να τους βοηθήσει. Στο δρόμο του όμως κατά ‘κει ξέσπασε θύελλα και ο ήρωας ζήτησε καταφύγιο στην καλύβα μιας φιλόξενης γριούλας που ονομαζόταν Εκάλη.

Εκείνη τον τάισε ψωμί, ελιές και κρίταμο και του πρόσφερε μια γωνιά να κοιμηθεί. Η δυναμωτική τροφή βοήθησε, απ’ ότι φαίνεται, τον Θησέα να πιάσει τον ταύρο και επιστρέφοντας στην Αθήνα πέρασε από το καλυβάκι για να την ευχαριστήσει. Η Εκάλη είχε όμως πεθάνει. Για να την τιμήσει ο Θησέας ίδρυσε ένα δήμο με το όνομα της, ο οποίος σε ενεστώτα χρόνο μετατράπηκε σε περιοχή εκτοπισμού των προνομιούχων Αθηναίων.

Οι αρχαίοι Έλληνες έτρωγαν ωμά, βραστά, αλλά και παστωμένα τα φυλλαράκια του κρίταμου, το οποίο ονόμαζαν «κρήθμον», λόγω της ομοιότητας των σπόρων του με το κριθάρι. Έβραζαν επίσης τα φύλλα, τον καρπό και τη ρίζα του σε κρασί για να παρασκευάζουν φάρμακα ενάντια στη δυσουρία και τον ίκτερο. Οι Ρωμαίοι, πάλι, πίστευαν ότι η τακτική κατανάλωσή του τονώνει τον οργανισμό και ωφελεί τη επιδερμίδα, ενώ τον χρησιμοποιούσαν, με μοιραία φοβούμαι αποτελέσματα, και ως αντίδοτο στα δαγκώματα των ιοβόλων φιδιών. Σήμερα είμαστε βέβαιοι πως το κρίταμο διαθέτει χωνευτικές και διουρητικές ιδιότητες, ενώ υπάρχουν και έρευνες που υποστηρίζουν ότι δύναται να προσφέρει χρήσιμες υπηρεσίες στην παχυσαρκία.

Το κρίταμο, ένα πολυετές φυτό (Crithmum maritimum) των παραθαλάσσιων βράχων αφθονεί σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, ενώ απαντάται ακόμα και στη Βρετανία. Εκεί μάλιστα ήταν κάποτε περιζήτητο και τόσο ακριβό που πολλοί δεν δίσταζαν να ριψοκινδυνεύουν τη ζωή τους για να το μαζέψουν από τα απόκρημνα βράχια. Στην σαιξπηρική τραγωδία «Βασιλιάς Ληρ» διαβάζουμε χαρακτηριστικά: «στη μέση του γκρεμού κρέμεται ένας που μαζεύει κρίταμα. Τι φρικτή δουλειά!».

Στην Ελλάδα τρώμε το κρίταμο τουρσί ως σπουδαίο μεζέ που έχει τη δύναμη, τη συνοδεία τσίπουρου βεβαίως, να γιατρεύει τη νοσταλγία για τη θάλασσα και τις διακοπές που μας βασανίζει χειμωνιάτικα. Το συναντάμε επίσης να νοστιμίζει όσπρια, σε κάποια νησιά το ρίχνουν στην κακαβιά, προσωπικώς το απολαμβάνω μαζί με θρούμπες ελιές της Θάσου, αλλά και με βραστές πατάτες. Δοκίμασα επίσης και μου άρεσε μια αγγλική σάλτσα με πολτοποιημένα βραστά κρίταμα και βούτυρο. Να θυμάστε ότι τα φυλλαράκια του είναι στην καλύτερη εποχή λίγο πριν το φυτό ανθίσει, όταν έχουν ζωηρό πράσινο χρώμα και πιο έντονη παρά ποτέ μυρωδιά, κάτι ανάμεσα σε μάραθο και δεντρολίβανο. Κάποιοι την βρίσκουν ενοχλητική γιατί «θειαφίζει», δεν υπάρχει πάντως λόγος για δυσφορία, με το ζεμάτισμα χάνεται εντελώς.



Αλάτι από κρίταμα
Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να μαζέψετε κρίταμα να τα αφήσετε σε σκιερό και καλά αεριζόμενο χώρο να χάσουν τελείως την  υγρασία τους και μετά να τα αλέσετε στο μπλέντερ. Την ελαφρώς καφετιά σκόνη που θα μείνει μπορείτε να την διατηρήσετε σε ένα βαζάκι και να την χρησιμοποιείτε ως αρωματικό αλάτι σε σαλάτες και φαγητά. 

Και ένα μεζεδάκι για τους μερακλήδες
Τέλη Μαΐου και αρχές Ιουνίου μαζεύουμε τα κρίταμα, τα μικρά βλαστάρια και τα σαρκώδη φύλλα με την ελαφρά λεμονάτη μυρωδιά.
Τα καθαρίζουμε από τα ξερά φύλλα και τα πλένουμε. Σε μια κατσαρόλα βάζουμε νερό και όταν αυτό αρχίσει να βράζει ρίχνουμε τα χοντρά βλαστάρια του κρίταμου που χρειάζονται σχεδόν μία ώρα για να μαλακώσουν και προς το τέλος τους λεπτούς βλαστούς που θέλουν μόλις 5 λεπτά.


Στη συνέχεια τα βγάζουμε, τα σουρώνουμε και αφού κρυώσει, τα βάζουμε σε μία λεκάνη με ξίδι να ποτίσει για μια μέρα. Τέλος, τα βάζουμε σε βάζα με λάδι και μια κουταλιά της σούπας αλάτι και αποθηκεύουμε στο ψυγείο στη συντήρηση.

Ο τέλειος μεζές για τσίπουρο και το υπέροχο συμπλήρωμα της σαλάτας σας.

Ειρήνη Παληού

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου